ترکیه در سالهای اخیر به مقصد شماره یک گردشگری کاشت مو در جهان تبدیل شده است؛ جایگاهی که با ترکیبی از تکنولوژیهای پیشرفته، پزشکان باتجربه و قیمتهای رقابتی به دست آمده و هر سال میلیونها مرد را از سراسر دنیا به این کشور میکشاند. در حالی که برای دههها، گردشگری جراحی زیبایی بیشتر با زنان شناخته میشد، امروز شاهد یک تغییر بزرگ هستیم؛ تغییری که در آن مردان سهم قابلتوجهی از بازار توریسم درمانی را به خود اختصاص دادهاند و ترکیه در مرکز این تحول قرار دارد.
بر اساس گزارشها، هر سال صدها هزار مرد از کشورهای مختلف برای انجام کاشت مو به ترکیه سفر میکنند؛ کشوری که اکنون به عنوان قطب جهانی درمان ریزش مو شناخته میشود. این رشد چشمگیر نهتنها نتیجه قیمت مناسب خدمات است، بلکه حاصل سرمایهگذاری هدفمند در زیرساختهای پزشکی، آموزش پزشکان و برندسازی بینالمللی در حوزه درمانهای زیبایی مردان است.
۳۰۰۰ کلینیک کاشت مو و صنعتی چند میلیارد دلاری
برای پاسخگویی به تقاضای فزاینده مردانی که با ریزش مو دستوپنجه نرم میکنند، ترکیه امروز میزبان حدود ۳۰۰۰ کلینیک تخصصی کاشت مو است. آماری که بهتنهایی نشاندهنده ابعاد عظیم این صنعت در این کشور است. طبق گزارشها، درآمد سالانه ترکیه از توریسم کاشت مو به بیش از ۲ میلیارد دلار میرسد؛ رقمی که این شاخه از گردشگری پزشکی را به یکی از سودآورترین بخشهای توریسم سلامت تبدیل کرده است.
عامل اصلی این جذابیت، قیمتهاست. در حالی که جدیدترین روشهای کاشت مو در کشورهایی مانند آمریکا، کانادا، استرالیا و بسیاری از کشورهای اروپایی معمولاً بیش از ۱۵ هزار دلار هزینه دارند، همان خدمات در ترکیه اغلب با قیمتی کمتر از نصف این مبلغ ارائه میشود؛ آن هم با پکیجهای کامل شامل اقامت، ترانسفر، مراقبتهای قبل و بعد از عمل.
همین مزیت قیمتی باعث شد که تنها در سال ۲۰۲۲، حدود یک میلیون نفر برای انجام کاشت مو به ترکیه سفر کنند؛ آماری که توسط انجمن گردشگری سلامت ترکیه منتشر شده و نشان میدهد اکثریت این افراد مردان بودهاند.
ریزش مو؛ مشکلی فراگیر در میان مردان
ریزش موی مردانه یا طاسی با الگوی مردانه، پدیدهای بسیار شایع است. آمارها نشان میدهد تا سن ۵۰ سالگی، حدود ۵۰ درصد مردان درجاتی از ریزش مو را تجربه میکنند.
برای درک بهتر کیفیت خدمات کاشت مو در ترکیه، میتوان به تجربه یکی از مراجعان بینالمللی اشاره کرد. این فرد ۴۳ ساله که با ریزش موی مردانه در ناحیه جلوی سر و ورتکس مواجه بود، در نوامبر ۲۰۲۵ به Istanbul سفر کرد و در Dr Kinyas Hair Clinic تحت درمان قرار گرفت.
پکیج درمانی او شامل موارد زیر بود:
- ترانسفر فرودگاهی
- سه شب اقامت در هتل نزدیک کلینیک
- مشاوره و معاینه پزشکی پیش از عمل
- کاشت مو به روش Direct Hair Implantation (DHI)
- شستوشوی تخصصی پس از عمل
- پک مراقبتی ۱۰ روزه
هزینه این خدمات در مجموع ۴۱۰۰ دلار بود که در مقایسه با کشورهای غربی، اختلاف قابلتوجهی دارد.
در این درمان، تمرکز اصلی بر افزایش تراکم در ناحیه جلویی سر بود. پس از بیحسی موضعی، فولیکولها از پشت سر برداشت شدند و حدود ۷۰۰۰ گرافت با استفاده از کاشت مو به روش DHI با دقت بالا کاشته شد. روند درمان طبق گزارش بیمار، منظم و حرفهای بوده و دوره نقاهت نیز طبق دستورالعمل کلینیک بدون عارضه خاصی طی شده است.
این تجربه نمونهای از مدل خدماتی است که باعث شده ترکیه به یکی از قطبهای اصلی گردشگری کاشت مو در جهان تبدیل شود.
رشد یک صنعت؛ فراتر از زیبایی
به گفته «هلیل بوراک ساکال»، دانشیار روابط بینالملل دانشگاه کاپادوکیه ترکیه، این رونق نتیجه پیشرفتهای چشمگیر در فناوری کاشت موست؛ پیشرفتهایی که هم اثربخشی درمان را افزایش داده و هم هزینهها را بهطور قابلتوجهی کاهش دادهاند.
ساکال که از سال ۲۰۱۸ بهعنوان مشاور با دولت ترکیه در حوزه استراتژیهای گردشگری همکاری داشته، میگوید درآمد گردشگری پزشکی ترکیه از سال ۲۰۱۹ تاکنون سه برابر شده و اکنون نزدیک به پنج درصد از کل درآمد گردشگری این کشور را تشکیل میدهد.
او تأکید میکند که ترکیه از زیرساخت پزشکی باکیفیت، تجهیزات پیشرفته و سیستم آموزشی قدرتمند برخوردار است. پزشکان این کشور آموزشهای حرفهای دیدهاند و بسیاری از آنها در کنار فعالیت بیمارستانی، کلینیکهای خصوصی موفقی را اداره میکنند.
مزیت جغرافیایی و برندینگ هوشمندانه
یکی دیگر از عوامل کلیدی موفقیت ترکیه، موقعیت جغرافیایی آن است. این کشور در نقطهای قرار دارد که دسترسی آسانی برای اروپا، خاورمیانه و حتی کشورهای ثروتمند شرق آسیا فراهم میکند. به گفته «جون ون»، استاد گردشگری دانشگاه علم و فناوری ماکائو، افزایش سفر مردان برای انجام جراحیهای زیبایی و درمانهای پزشکی یک روند جهانی است و ترکیه توانسته با برندسازی هوشمندانه، خود را بهعنوان مرکز جهانی درمان ریزش مو معرفی کند.
ترکیه نهتنها تعداد کلینیکهای کاشت موی بیشتری نسبت به رقبایی مانند تایلند و مکزیک دارد، بلکه هزینه خدمات آن نیز بهمراتب پایینتر از کشورهایی است که اغلب مراجعان از آنها میآیند؛ از جمله اروپا، آمریکای شمالی، استرالیا و شرق آسیا.
انقلاب تکنولوژی در کاشت مو
به گفته دکتر «کینیاس دوشونمز»، مالک کلینیک Dr Kinyas Hair Clinic، فناوری کاشت مو در دهه گذشته پیشرفت چشمگیری داشته است. حتی گرانترین روشها در گذشته نیز به دلیل نرخ پایین بقای گرافتها، بهویژه در بلندمدت، نتایج محدودی داشتند. اما امروز، کلینیکها به سه روش پیشرفته دسترسی دارند.
روش FUE شامل برداشت واحدهای فولیکولی بهصورت جداگانه از پشت سر و کاشت آنها در نواحی کمپشت است. کاشت مو به روش FUT که قدیمیتر محسوب میشود، شامل برداشت نواری از پوست سر و ایجاد اسکار قابلمشاهده است. اما پیشرفتهترین گزینه، روش DHI است که نسخه اصلاحشدهای از FUE محسوب میشود.
نویسنده این مقاله روش DHI را انتخاب کرده است. در این تکنیک، فولیکولها برداشت شده و سپس با استفاده از قلم DHI که دارای سوزنی توخالی است، صدها برش میکروسکوپی در ناحیه گیرنده ایجاد و هر گرافت با دقت بالا کاشته میشود.
دکتر کینیاس معتقد است این روش به دلیل عدم نیاز به برشهای از پیش ایجادشده، آسیب کمتری به پوست سر وارد میکند، روند بهبودی سریعتر است و خط رویش مو طبیعیتر به نظر میرسد. کلینیک او حتی از نسخه شخصیسازیشدهای از قلم DHI استفاده میکند که متناسب با ویژگیهای هر بیمار تنظیم میشود.
تجربه درمان و روند بهبودی
در این تجربه، تمرکز اصلی بر افزایش تراکم مو در ناحیه جلویی و بالای سر بود. پس از بیحسی موضعی، حدود سه ساعت فولیکولها بدون درد از پشت و کنارههای سر برداشت شد. سپس نزدیک به سه ساعت دیگر برای کاشت حدود ۷۰۰۰ گرافت زمان صرف شد که اندکی دردناکتر بود.
روز بعد، مراجعهکننده برای معاینه و شستوشوی سر با شامپوی آنتیباکتریال به کلینیک بازگشت. طی ۱۰ روز بعد، استفاده از شامپوی مخصوص، لوسیون مرطوبکننده و خوابیدن به پشت توصیه شد. روند ترمیم ساده و قابلپیشبینی بود و پس از چند هفته، پوشش یکنواخت مو در ناحیه برداشتشده مشاهده شد.
آیا ایران میتوانست مقصد ایدهآل توریسم درمانی باشد؟
با نگاهی به تجربه ترکیه، این سؤال مطرح میشود که آیا ایران نیز میتوانست یا میتواند به یکی از مقاصد اصلی توریسم درمانی، بهویژه در حوزه کاشت مو و جراحیهای زیبایی، تبدیل شود؟ ایران از نظر دانش پزشکی، پزشکان متخصص، هزینههای رقابتی و موقعیت جغرافیایی، ظرفیتهای بسیار بالایی دارد. با این حال، نبود برندسازی بینالمللی منسجم، ضعف در زیرساختهای گردشگری سلامت و محدودیتهای ارتباطی باعث شده این ظرفیتها بهطور کامل بالفعل نشوند.
در صورتی که سیاستگذاری هدفمند، سرمایهگذاری در برند ملی توریسم درمانی و تسهیل حضور بیماران خارجی انجام شود، ایران نیز میتواند در آینده به یکی از قطبهای مهم گردشگری پزشکی در منطقه تبدیل شود.
